نشر مستضعفین - شماره 63

تاریخ انتشار: اول مهر ماه 1393

ظهور طوفانی داعش آغازگر جنگ وسیع و طولانی در خاورمیانه و شمال آفریقا

وضعیتی که امروز در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا از افغانستان، پاکستان، عراق، سوریه و یمن گرفته تا لیبی، نیجریه، مالی، کینا، سومالی و... تحت هژمونی جریان‏های خشونت طلب تکفیری، جهادی القاعده، طالبان، بوکوحرام، جبهه النصره، داعش و... بسیار خطرناکتر از شرایط جنگ ویتنام و جنگ کره و جنگ یوگسلاوی و کشتار رواندا و غیره می‌باشد، چرا که از واقعه 11 سپتامبر 2001 که 3300 نفر در ساختمان‏های دو قلوی سازمان تجارت جهانی در نیویورک قربانی این جریان‏های خشونت طلب شدند و در واکنش به آن امپریالیسم جهانی به سرکردگی امپریالیسم آمریکا حمله نظامی و اشغال کشورهای خاورمیانه را در دستور کار خود قرار داد و از بعد از دهه 1990 یعنی پس از فروپاشی بلوک شرق و اتحاد جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد و آرایش جدید نظم بین‏المللی و عروج نظم نوین جهانی به سرکردگی امپریالیسم آمریکا که همراه با تولد جریانات تکفیری – جهادی القاعده و... گردید تا امروز صدها هزار نفر کشته و میلیون‌ها نفر آواره و ده‌ها شهر با خاک یکسان شده است بطوریکه باید گفت که امروز خاورمیانه و شمال آفریقا در راه فاجعه نیست بلکه در قلب فاجعه قرار گرفته است.

عاشورا نمایشگاه بزرگ، جهت تبیین عملی اسلام عزتمندانه پیامبر اسلام - قسمت اول

1 - علت انحطاط مسلمین پس از وفات پیامبر اسلام تا امام علی و امام حسین:

گرچه عبدالرحمن ابن خلدون تونسی متفکر و جامعه شناس و مورخ و فیلسوف قرن هشتم هجری نخستین اندیشمندی بود که - پس از 300 سال از انحطاط تمدن اسلام که اوج شکوفائی آن در قرن چهارم و پنجم هجری بود - به صورت تئوریک و تبیینی موضوع انحطاط مسلمین را در کتاب گرانسنگ «مقدمه تاریخ» خود مطرح کرد و با اینکه ابن خلدون موضوع انحطاط مسلمین تمدن اسلامی قرن چهارم و پنجم قرار داده بود، قبل از ابن خلدون در قرن اول هجری نخستین اندیشمندی که موضوع انحطاط مسلمین را مطرح کرده است، امام علی در سال 36 هجری یعنی همان سالی که مدیریت سیاسی جوامع مسلمان را رسما در دست گرفت، می‌باشد.

منظومه معرفتی پنج ساله نشر مستضعفین، در آینه منظومه معرفتی 10 ساله شریعتی و 38 ساله آرمان مستضعفین - قسمت چهارم

 اشکال دوم شریعتی و آرمان مستضعفین - اشکال دوم شریعتی و بعدا آرمان مستضعفین که نشات گرفته از اشکال اول می‌باشد پروسه یا بستر کادرسازی بود، چراکه مطابق تعریف عام و کلی از فکر بود که شریعتی و بعدا آرمان مستضعفین برای پرورش کادری که توان تولید فکر کلی و عام را داشته باشد راهی جز این نداشتند، جز اینکه با ایجاد کلاس‌های نظری و ذهنی در این رابطه بسترسازی کنند. همان راهی که شریعتی از سال 50 در ارشاد انجام داد و با تشکیل کلاس‌های مختلف از آموزش عربی و آموزش انگلیسی و آموزش نقاشی گرفته تا آموزش سخنوری توسط صدر بلاغی و آموزش روانپزشکی توسط دکتر سامی و آموزش جامعه‌شناسی توسط دکتر توسلی و آموزش اسلام‌شناسی و تاریخ ادیان توسط خودش و... جهت تحقق و عینیت بخشیدن به آن تلاش می‌کرد. آنچنانکه دو سال شریعتی در این رابطه کوشید ولی از این کوه حتی یک کادر هم متولد نشد. چرا؟

تبیین قدرت سیاسی مسلط در دستگاه حاکمیت مطلقه فقاهتی ایران - قسمت چهار

4 - تحلیل چهارم از ماهیت رژیم مطلقه فقاهتی مربوط به آن جریان‌هائی از جنبش سیاسی ایران است که در طول 35 سال گذشته رژیم مطلقه فقاهتی ایران را نماینده سیاسی مناسبات ماقبل سرمایه‌داری می‌دانند. این جریان‌ها گرچه مناسبات اقتصادی ایران را سرمایه‌داری آن هم از نوع وابسته می‌دانند، از آنجائیکه معتقدند هنوز سرمایه‌داری وابسته ایران به مرحله تثبیت خود نرسیده است و دوران تکوین خود را طی می‌کند با همه این احوال مناسبات ماقبل سرمایه‌داری در بخش‌های جغرافیائی غیر شهری وجود دارد. به عبارت دیگر گرچه مناسبات ماقبل سرمایه‌داری در ایران به صورت مسلط و فراگیر نمی‌باشد اما وجود دارد و رژیم مطلقه فقاهتی از نظر این جریان‌ها، نماینده سیاسی این مناسبات ماقبل سرمایه‌داری می‌باشد.

بعثت ‏شناسی

الگوسازی یا نمونه پروری، روش پیامبر اسلام برای انسان سازی، جامعه سازی، تاریخ سازی - قسمت 6

ج - آیا اجتهاد در اصول با اسلام فقاهتی ممکن است؟

شیخ مرتضی مطهری پس از اینکه در سال 49 به اعتراض بر علیه حرکت شریعتی و با حمایت مرحوم همایون و مرحوم ناصر میناچی از شریعتی، همراه با جریان روحانیت هوادار خود حسینیه ارشاد را ترک کرد و در مسجد الاجواد میدان 25 شهریور سابق یا 7 تیر این زمان مقیم شد، زمانی که مشاهده کرد در برابر سونامی حرکت ارشاد شریعتی در بین نسل جوان و دانشجو و روشنفکران مذهبی پس از خروج او از ارشاد مخاطب‏هائی غیر از آنچه که احمد کافی دارد، نصیبش نشده است و پروژه ضد ارشاد او به گل نشسته است، پس از بسته شدن ارشاد شریعتی توسط ساواک پهلوی جهت جذب مخاطبین ارشاد شریعتی کوشید با تاسی قالبی از اندیشه شریعتی اقدام به بازسازی قالبی اندیشه خود در چارچوب اسلام فقاهتی مورد اعتقادش بکند تا به خیال خودش اندیشه‌اش دانشجوپسند یا جوان پسند نماید؛

نشر مستضعفین - شماره 62

تاریخ انتشار: اول شهریور ماه 1393

جهان در آستانه جنگ سرد جدید

گرچه آژیر پایان نظام تک قطبی بین‏المللی در چارچوب پروسه جنگ سوریه همراه با شکست امپریالیسم جهانی - به سرکردگی امپریالیسم آمریکا - در سقوط خانواده اسد و حزب بعث سوریه جهت جایگزین کردن ارتش حر سوریه (یا ارتش آزاد سوریه) به جای حزب بعث سوریه و خانواده اسد هم در عرصه سیاسی به علت صف‏آرائی مستقیم چین و روسیه در نهادهای بین‏المللی در حمایت از اسد و وتو پیشنهادات بلوک سرمایه جهانی و هم در عرصه نظامی به علت حضور حزب الله لبنان و گروه‏های مسلح شیعه عراقی و لشکر قدس رژیم مطلقه فقاهتی به حمایت از اسد همراه با تکوین و حضور گروه‏های خشونت طلب مذهبی - مثل داعش و جبهه النصره - در موضع آلترناتیوی با یکدیگر که گاها به برخوردهای خونین با ارتش حر و حتی خود دو گروه مذهبی داعش و جبهه النصره می‌انجامد، آژیر پایان نظام تک قطبی بین‏المللی که از دهه 80 قرن بیستم با فروپاشی اردوگاه شرق و کشور اتحاد جماهیر شوروی تحت هژمونی تک سوار امپریالیسم آمریکا استقرار پیدا کرده بود به صدا در آمد.

چرخه تاریخی اسلام فقاهتی از خوارج تا داعش

خوارج و اسلام فقاهتی:

از بعد از آنکه خوارج در جنگ صفین مقهور دسیسه قرآن‌های بر سر نیزه عمروعاص - معاویه شدند، در بستر اسلام تاریخی دو رویکرد متضاد و متخاصم جاری و ساری شد. نخست رویکرد حقیقت‏گرا بود که پارادایم کیس آن شخص شخیص علی ابن ابی طالب بود که در برابر این دسیسه عمروعاص – معاویه با شعار «ان قرآن الناطق» فرمان لگدکوب کردن قرآن‌های بر سر نیزه داد، رویکرد دوم رویکرد قشری‏گرا و شریعت‏گرا و فقاهت‏گرا بود که در جنگ صفین در برابر دسیسه قرآن‌های بر سر نیزه معاویه با شعار «إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ لَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ» تسلیم دسیسه معاویه شدند و با خروج بر امام علی، امام انسان و حقیقت و عدالت، این‌ها اسلام قشریت یا اسلام جزمیت یا اسلام دگماتیسم یا اسلام شریعت یا اسلام فقاهت را نمایندگی کردند.

تبیین قدرت سیاسی مسلط در دستگاه حاکمیت مطلقه فقاهتی ایران - قسمت سوم

بازسازی فکر دینی در اسلام - فصل اصل حرکت در ساختمان اسلام - ترجمه احمد آرام - ص 192 - س 7 «من می‌دانم که علمای اسلام مدعی خاتمیت مذاهب فقه اسلامی هستند ولی هرگز نمی‌توانند منکر امکان نظری یک اجتهاد کامل باشند کوشیدم تا علت‌هائی را بیان کنم که به نظر من سبب پیدا شدن چنین وضعی برای علمای دین شده است ولی از آنجا که اوضاع تغییر کرده و جهان اسلام امروز با نیروهائی مواجه و تحت تاثیر آن‌ها است که از گسترش فوق العاده فکر بشری در همه جوانب حاصل شده، هیچ دلیلی برای آن نمی‌بینم که چنین وضعی باز هم ادامه پیدا بکند. آیا موسسان مذاهب فقهی خود ادعا کرده بوده‌اند که استدلال و تفسیر آن‌ها جنبه خاتمیت دارد؟ هرگز. ادعای نسل جدید مسلمانان پیرو آزادی‌گری به اینکه می‌خواهند اصول حقوقی اساسی اسلام را در پرتو تجربه خود و اوضاع جدید زندگی از نو تفسیر کنند به عقیده من ادعای کاملا بر حقی است. تعلیم قرآن به اینکه زندگی فرایند آفرینش تدریجی است بالضروره مستلزم آن است که هر نسل به راهنمائی و نه در زیر قید و بند کارهای گذشتگان مجاز باشد که مسائل و دشواری‌های مخصوص به خود را حل کند.»

پنج سال از عمر نشر مستضعفین گذشت در آستانه ششمین سال زندگی نشر مستضعفین - قسمت سوم

منظومه معرفتی پنج ساله نشر مستضعفین، در آینه منظومه معرفتی 10 ساله شریعتی و 38 ساله آرمان مستضعفین

ششمین سال تولد نشر مستضعفین بر تمامی ره پویان راه سوسیالیسم، دموکراسی سوسیالیستی و انسان سوسیالیستی مبارک باد

ه – پنج سال حرکت آرمان مستضعفین (55 تا 60) در ترازوی پنج سال حرکت شریعتی (47 تا 51) : برای آسیب‌شناسی دوران پنج ساله حرکت آرمان مستضعفین (55 تا 60) باید نخست به این کلید واژه حرکت آرمان مستضعفین در پنج ساله 55 تا 60 توجه داشته باشیم که در سال 55 زمانیکه ما می‌خواستیم این حرکت را استارت بزنیم مانیفست حرکت خودمان را همان اصلی می‌دانستیم که شریعتی در درس‌های 39 و 40 اسلام‌شناسی ارشاد، چند روز قبل از بستن حسینیه ارشاد مطرح کرده بود و آن اصلی که شریعتی در مقدمه این درس‌ها مطرح کرد این بود که:

بعثت‏ شناسی - قسمت پنجم

الگوسازی یا نمونه پروری، روش پیامبر اسلام برای انسان سازی، جامعه سازی، تاریخ سازی

الف – روش ‏شناسی پیامبر اسلام در تربیت و پرورش فرد و جامعه

در میان متکلمین متقدم و متاخر مسلمان، شاه ولی الله دهلوی متکلم هندی قرن 18، اولین متکلمی است که در خصوص متدولوژی یا روش ‏شناسی تربیتی پیامبر اسلام سخن گفته است. هر چند به صورت فلسفی و کلی و جامعه شناسانه چهار قرن قبل از شاه ولی الله دهلوی، عبدالرحمن ابن خلدون تونسی فیلسوف و جامعه شناس و مورخ و متفکر قرن هشتم هجری در کتاب «مقدمه تاریخ» خود در خصوص معجزه دوم پیامبر اسلام - که از نظر او این معجزه دوم پیامبر ایجاد وحدت بین قبائل و اقوام بادیه نشین عربستان در مسیر تکوین جامعه مدنی و مدینه النبی می‌باشد - سخن گفته است ولی طرح روش‏شناسی تربیتی پیامبر اسلام موضوعی است که برای اولین بار شاه ولی الله دهلوی در کتاب «حجه الله بالغه» خود به تفصیل در باب آن سخن گفته است.

نشر مستضعفین - شماره 61 

تاریخ انتشار: اول مرداد ماه 1393

خاورمیانه در آتش و خون

از سال 1916 که در کوران جنگ بین‌الملل اول - به موازات شکست متحدین و امپراطوری عثمانی - جهان در آستانه تقسیم بازتقسیم جدید قرار گرفت، طبق سنوات گذشته این تقسیم بازتقسیم جهان بین قدرت‌های امپریالیستی از منطقه خاورمیانه آغاز شد. اما از آنجائیکه بخش اعظم منطقه خاورمیانه جزء تیول امپراطوری شکست خورده عثمانی بود، در اولین قدم در سال 1916 قرارداد سایکس – پیکو میان فرانسه و بریتانیا و با موافقت روس‌ها جهت تکه تکه کردن بخش خاورمیانه امپراطوری شکست خورده عثمانی منعقد شد که بر مبنای آن کشورهای منطقه خاورمیانه به صورت موزائیکی که آبستن بحران‌های مرزی و جغرافیائی و اقلیمی و مذهبی بودند، متولد شدند. البته در همین زمان کمال آتاتورک که با حمایت انگلیس‌ها - مانند رضاخان خودمان - در ترکیه قدرت را به دست گرفته بود با اعلام پایان خلافت عثمانی مهر تائید بر پای قرارداد سایکس - پیکو زد و بدین ترتیب بود که کشورهای موزائیکی فعلی منطقه خاورمیانه تکوین پیدا کردند.

تبیین قدرت سیاسی مسلط در دستگاه حاکمیت مطلقه فقاهتی ایران - قسمت دوم

ج – تبیین تئوری حاکمیت در کادر تز ولایت فقیه:

البته این تضارب مختلف تبیینی در جریان‌های جنبش سیاسی در باب ماهیت دولت یا حاکمیت تنها به تبیین ماهیت حاکمیت رژیم مستبد و توتالیتر پهلوی خلاصه نمی‌شد، بلکه با تحقق انقلاب ضد استبدادی 22 بهمن 57 و تکوین حاکمیت رژیم مطلقه فقاهتی، از آنجائیکه روحانیت معتقد به اسلام ولایتی و فقاهتی و روایتی حوزه‌های فقاهتی شیعه پس از 1000 سال توانستند توسط این انقلاب برای اولین بار به قدرت سیاسی و حکومت دست پیدا کنند، این امر باعث گردید که گرچه از قبل از پیروزی انقلاب ضد استبدادی 57 هیچگونه برنامه مدون سیاسی و اقتصادی و تشکیلاتی جهت مدیریت قدرت حاکمیت نداشتند و اندیشه اسلام ولایتی از زمانی به صورت یک تز فقهی در میان بخشی کوچک از روحانیت حوزه شیعه تکوین پیدا کرد که قبل از آن از سال 1928 اسلام حکومتی توسط حسن البنا معلم و لیدر فکری و یکی از بنیانگزاران جنبش اخوان المسلمین در مصر تکوین پیدا کرده بود.

سلسله تفاسیر قرآن- سوره روم - قسمت پنجم

تفسیر سوره روم مبتنی بر تبیین این حقیقت که:

تنها معجزه پیامبر اسلام قرآن است

ر - تاریخ و شرک ثانویه؛

«قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ - بگو در زمین سیر کنید و ببینید عاقبت کسانی که قبل از شما بودند، چه شد و چگونه شد؟ بیشتر آنان مشرک بودند» (سوره روم- آیه 42). قرآن بعد از این که در آیه قبل ریشه تمامی فساد بر و بحر بشریت را در شرک مشرکین و بر علیه «توحید اجتماعی و تاریخی و انسانی» ارزیابی کرد، در این آیه نیز فساد در زمین را (در آیه قبل) را در حوزه تاریخ به نمایش می‌گذارد و باز به پیامبر اسلام امر می‌شود تا به همه مردم تاریخ و جهان و جامعه خودش بگوید که؛ در تاریخ سیر کنید تا به ریشه تمامی فسادهای تاریخ که در حرکت مکذبین و مشرکین در مورد توحید اجتماعی و طبیعی و تاریخی و انسانی نهفته است واقف شوید. 

پنج سال از عمر نشر مستضعفین گذشت در آستانه ششمین سال زندگی نشر مستضعفین - قسمت دوم

منظومه معرفتی پنج ساله نشر مستضعفین، در آینه منظومه معرفتی 10 ساله شریعتی و 38 ساله آرمان مستضعفین

ششمین سال تولد نشر مستضعفین بر تمامی ره پویان راه سوسیالیسم، دموکراسی سوسیالیستی و انسان سوسیالیستی مبارک باد

ج – «نجات اسلام در بستر نجات مسلمین» یا «بازسازی اسلام در بستر اصلاح ساختاری جامعه»: از بعد از شکست ایران در جنگ‌های ایران و روسیه در دوران قاجار در نیمه دوم قرن نوزدهم که بسترساز تکوین حرکت اصلاح طلبانه ساختاری و اصلاح طلبانه رفرمی در ایران شد، تا این زمان که بیش از 150 سال از عمر حرکت اصلاح طلبانه ساختاری و اصلاح طلبانه رفرمی در ایران می‌گذرد بن مایه ترین سوالی که برای پیشگامان اصلاحات دوگانه فوق مطرح می‌باشد اینکه، موتور و مکانیزم به حرکت در آوردن مردم ایران جهت انجام این اصلاحات دوگانه چگونه می‌باشد؟

سلسله درسهای بعثت‌شناسی پیامبر اسلام - قسمت چهارم

بعثت‌شناسی رمز اسلام شناسی

بازشناسی بعثت در راستای بازسازی اسلام

آنچنانکه از این دو آیه بر می‌آید:

الف – هدف بعثت پیامبر اسلام رهائی جامعه بشری از جهل و ظلم و گمراهی بوده است، آنچنانکه در این رابطه در آیه 213 سوره بقره هدف بعثت پیامبران ابراهیمی منجمله پیامبر اسلام در نجات جامعه بشری از ظلم و اختلاف و جهل اجتماعی می‌داند نه فردی.

سوره بقره - آیه 213 «كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيحْكُمَ بَينَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ... - جامعه بشری قبل از بعثت انبیاء ابراهیمی یک امت و جامعه‌ائی واحد بودند و هیچگونه اختلاف اجتماعی بین آن‌ها وجود نداشت به خاطر اختلافی که بعدا در جامعه بشری ظاهر شد ضرورت بعثت انبیاء ابراهیمی جهت نجات جامعه بشری از اختلاف بوجود آمده تکوین پیدا کرد تا این پیامبران با بشارت و انذار جامعه بشریت از اختلاف پدید آمده نجات دهند و به وحدت برسانند.»